ALES İşlem Ders Notu

ALES İşlem Ders Notu

Dersi çalıştıktan sonra elinizde mutlaka yazılı bir not olması, konuyu daha rahat hatırlamanıza faydalı olacaktır. Bunun için sizlere ALES İşlem konusunun önemli yerlerini anlatacağız. Sayfamızda ALES İşlem Ders Notu, ALES İşlem Konu Özeti, ALES İşlem Önemli Kısımları, ALES İşlem Yazılı Kaynak vb. başlıkları bulabilirsiniz.

Not: Eğer konuya hakim değilseniz; öncelikle konu anlatımlı videoyu izlemenizi öneririz.

İŞLEM:

Bu konumuzda size işlem konusunu anlatacağız. İyi çalışmalar…


Herhangi bir A kümesinden A kümesine tanımlanan her fonksiyona birli işlem denir.

A Ì B olmak üzere, A ´ A kümesinden B kümesine tanımlanan her fonksiyona ikili işlem veya kısaca işlem denir.

İşlemler; ales.konu-anlatimi.gen.tr gibi simgelerle gösterilir.

 B. İŞLEMİN ÖZELİKLERİ


A kümesinde p ve « işlemleri tanımlanmış olsun. Buna göre, aşağıdaki 7 özeliği inceleyelim.

 1. Kapalılık Özeliği


(Her) a, b Î A için a p b nin sonucu A kümesinin bir elemanı ise, A kümesi p işlemine göre kapalıdır.

 2. Değişme Özeliği


(Her) a, b Î A için, a p b = b p a ise, p işleminin değişme özeliği vardır.

3. Birleşme Özeliği


(Her) a, b, c Î A için a p (b p c) = (a p b) p c ise, p işleminin birleşme özeliği vardır.

4. Birim (Etkisiz) Eleman Özeliği

  

(Her) x Î A için, x p e = e p x = x ise, e ye p işleminin etkisiz elemanı denir.

e Î A ise, p işlemine göre A kümesi birim eleman özeliğine sahiptir.

5. Ters Eleman Özeliği

işleminin etkisiz elemanı e olsun.

a Î A için, a p b = b p a = e olacak biçimde bir b varsa b elemanına p işlemine göre a nın tersi denir.

a nın tersi b ise genellikle b = a–1 biçiminde gösterilir.

A kümesinin bütün elemanlarının p işlemine göre, tersleri A nın elemanı ise, p işlemine göre A kümesi ters eleman özeliğine sahiptir.

 •  Birim elemanın tersi kendisine eşittir.

 •  Tersi kendisine eşit olan her eleman birim eleman olmayabilir.

 6. Dağılma Özeliği

a, b, c Î A için,

a « (b p c) = (a « b) p (a « c) ise,

« işleminin p işlemi üzerine soldan dağılma özeliği vardır.

(a p b) « c = (a « c) p (b « c) ise,

« işleminin p işlemi üzerine sağdan dağılma özeliği vardır.

« işleminin p işlemi üzerine; hem soldan, hem de sağdan dağılma özelliği varsa « işleminin p işlemi üzerine dağılma özelliği vardır.

 7. Yutan Eleman Özeliği


x Î A için, x p y = y p x = y olacak biçimde bir y varsa y ye p işleminin yutan elemanı denir.

 y Î A ise, p işlemine göre A kümesi yutan eleman özeliğine sahiptir.

Yutan elemanın tersi yoktur. Fakat tersi olmayan her eleman yutan eleman değildir.

 

 C. TABLO İLE TANIMLANMIŞ İŞLEMLER

      ales.konu-anlatimi.gen.tr

A = {a, b, c, d} kümesinde ales.konu-anlatimi.gen.tr işlemi yukarıdaki tablo ile tanımlanmış olsun.

Ü ales.konu-anlatimi.gen.tr c nin sonucu bulunurken, başlangıç sütununda b, başlangıç satırında c bulunur. Bunların kesiştiği bölgedeki eleman, b ales.konu-anlatimi.gen.tr c nin sonucudur. Buna göre, b ales.konu-anlatimi.gen.tr c = a dır.
Ü Başlangıç satırındaki ve başlangıç sütunundaki elemanların sonuçlarının görüldüğü kısımda A kümesine ait olmayan eleman yoksa A kümesi ales.konu-anlatimi.gen.tr işlemine göre kapalıdır.
Ü Sonuçlar kısmı, köşegene göre simetrik ise, ales.konu-anlatimi.gen.tr işleminin değişme özeliği vardır.
Ü Tablonun sonuçlar kısmında, başlangıç sütununun ve başlangıç satırının görüldüğü sütunun ve satırın kesişimindeki eleman etkisiz elemandır. Yukarıda tablo ile tanımlanan ales.konu-anlatimi.gen.tr işleminin etkisiz elemanı d dir.
Ü Yutan eleman hangi elemanla işleme girerse girsin, sonuç kendisine eşit olur. Bunun için, tablonun sonuçlar kısmında aynı elemandan oluşan satır ve sütun belirlenir. Bulunan yutan elemandır.
 ales.konu-anlatimi.gen.tr Yandaki tablo, A = {1, 2, 3} kümesinde tanımlanan ales.konu-anlatimi.gen.tr işlemine göre düzenlenmiştir.

Buna göre,

ales.konu-anlatimi.gen.tr işleminin yutan elemanı 1 dir.

ales.konu-anlatimi.gen.tr işleminin birim (etkisiz) elemanı 2 dir.

 D. MATEMATİK SİSTEMLER


A, boş olmayan bir küme olmak üzere, « işlemi A da tanımlı olsun.
(A, «) ikilisine matematik sistem denir.

1. Tanım

 2. Grup
A ¹ Æ olmak üzere, A kümesinde tanımlı « işlemi aşağıdaki dört koşulu sağlıyorsa, A kümesi « işlemine göre bir gruptur.

  1. A, « işlemine göre kapalıdır.
  2. A üzerinde « işleminin birleşme özelliği vardır.
  3. A üzerinde « işleminin birim (etkisiz) elemanı vardır.
  4. A üzerinde « işlemine göre her elemanın tersi vardır.
A üzerinde tanımlı « işleminin değişme özelliği de varsa (A, «) sistemi değişmeli gruptur.

 3. Halka 

  1. (A, D) sistemi değişmeli gruptur.
  2. A kümesi « işlemine göre kapalıdır.
  3. « işleminin D işlemi üzerinde dağılma özelliği vardır.

Ü « işleminin değişme özelliği de varsa (A, D, «) sistemi değişmeli halkadır.
Ü « işleminin A kümesinde birim (etkisiz) elemanı da varsa (A, D, «) sistemine birim halka denir

A ¹ Æ olmak üzere, A kümesi üzerinde tanımlı D ve « işlemleri aşağıdaki üç koşulu sağlıyorsa (A, D, «) sistemi bir halkadır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir